Kneed je brein !

afbeelding van Coach Identico
Kolom 2

Spiritualiteit en wetenschap zijn nu niet meteen twee werelden die je aan mekaar zou linken. En toch, de laatste jaren zijn er meer en meer hersenwetenschappers geïnteresseerd geraakt in het onderzoeken van bepaalde vormen van meditatie.  Hun algemene conclusie : mensen die regelmatig mediteren kunnen niet alleen beter omgaan met pijn, zich gemakkelijker ontspannen en concentreren, ook hun hersenen veranderen.

Bij mediteren denken de meesten onder ons automatisch aan het beeld van een boeddhistische monnik in oranje klederdracht die in een bepaalde houding zit ‘zen’ te wezen.  Welnu, wetenschappers hebben een aantal van deze monniken onderworpen aan een kort onderzoek.  Ze bevestigden op het hoofd van de monikken een kap die via draden en kabeltjes verbonden was met meetapparatuur.  De vraag die moest beantwoord worden : wat is het geheim van deze monikken ? Wat maakt dat zij doen wat zij doen en zichzelf in een toestand van absolute rust krijgen ? Wat gebeurt er met andere woorden in hun hersenpan op het moment dat zij mediteren ?

Het antwoord is even simpel alsook verrassend : de hersenen van de monniken werken niet alleen anders dan de doorsnee persoon, ze hebben ook een andere structuur dan dat van mensen die zich niet jarenlang getraind hebben in lichamelijke zelfdiscipline en geestelijke training.   Hersenwetenschappers uit Europa en de Verenigde Staten leggen zich momenteel meer en meer toe op het onderzoeken van de effecten van de techniek die ook in de westerse wereld aan een opmars bezig is : meditatie.

Maar wat is dat nu precies meditatie ? Meditatie is de verzamelnaam voor verschillende oefeningen en technieken.  In de Aziatische wereld worden deze technieken al eeuwenlang gepraktiseerd.  Het bekendst is de boeddhistische traditie en die krijgt ook de meeste aandacht van de westerse wetenschap.  Reden hiervoor is dat veel van haar inzichten en methodes voor Europeanen en Amerikanen relatief gemakkelijk te begrijpen zijn. 

Grofweg kunnen we de meditatiestromingen in twee groepen indelen.  Enerzijds is er de concentratiemeditatie, waarbij men zich concentreert op een bepaald voorwerp, bijvoorbeeld een slinger, kaars of het ritme van de ademhaling.  Anderzijds is er een meditatievorm die onder de naam mindfulness meer en meer wint aan populariteit.  Bij mindfulneess gaat het er niet zozeer om je ergens op te concentreren maar alle spontaan opkomende gedachten en gevoelens vanop afstand waar te nemen, zonder er een (waarde)oordeel over te vellen.

Wetenschappers die onderzoek doen naar de werking van pschotherapieën hebben de afgelopen jaren aangetoond dat je hersenen dus kneedbaar zijn via meditatie.  Zo is bewezen dat mindfulness een belangrijke rol kan spelen in het beheersen van stress.  Het kan je helpen om negatieve emoties als angst, woede of verdriet onder controle te houden.   

Bron : Psyche & Brein - Nr2 - 2011

Deel |
.