Ik heb geen angst voor faalangst!

afbeelding van Coach Identico
Kolom 2

Het zal je maar overkomen. Net als je op het punt staat een presentatie te geven of een mondeling examen moet afleggen slaat de faalangst toe.  Al je voorbereidingen en oefenen valt weg.  Blijft over : paniek, zweten, stress, een orkaan van gevoelens in je lijf en een hoofd dat wel leeg lijkt.  Faalangst weet je te vinden, hoe goed je je ook hebt voorbereid.  Zeker indien je al eerder last ervan hebt gehad. 

Faalangst kan allerlei vormen aannemen.  Grosso modo zijn de meest voorkomende vormen van faalangst onder te brengen in 3 rubrieken :

  • motorische faalangst: angst om te falen bij een sportwedstrijd
  •  cognitieve faalangst : het moeten presteren op je  huiswerk, proefwerk, rijexamen
  •  sociale faalangst : het  geven van een spreekbeurt, geven van een lezing

Negatief of positief

Faalangst kan soms een negatieve maar soms ook een positieve uitwerking hebben. Bij positieve faalangst helpt de aanwezige angst en de daarbij optredende spanningstoestand juist om beter te functioneren, of zich beter te concentreren dan onder normale condities het geval is. De stress of nervositeit vormt hier als het ware een extra prikkel, en werkt daarom dus positief. Ook kan positieve faalangst leiden tot het extra goed voorbereiden op een moeilijke taak of situatie waar men tegenop ziet.

Negatieve faalangst heeft daarentegen een desorganiserend karakter, speciaal in situaties waarin men op de prestaties wordt beoordeeld (examens of taken die als moeilijk worden ervaren). Onder dergelijke omstandigheden gaat 'irrelevant gedrag' een hoofdrol spelen: transpireren, uitstelgedrag, gekke gedachten, tobben, trillende handen, slapeloosheid, hartkloppingen, enz. zorgen ervoor dat bijvoorbeeld leerlingen dingen vergeten zijn die ze onder normale omstandigheden wel wisten. Dat noem je een black-out. De hierbij optredende (extreme) stressen angst werken dan negatief. Dit kan zelfs tot een vicieuze cirkelleiden. De faalangstige persoon presteert onder zijn kunnen door de faalangst, waardoor voor hem of haar bevestigd wordt dat hij of zij 'het inderdaad niet kan'. Hierdoor al deze persoon opnieuw faalangstig zijn bij de volgende gelegenheid, en zelfs erger omdat het 'de vorige keer immers ook was mislukt'. Het is ook mogelijk dat hij of zij om die reden de test of taak slechter voorbereidt, 'want ik faal sowieso'. In beide gevallen heeft dit tot resultaat dat de persoon opnieuw kan falen, en de faalangst in stand blijft of nog verder versterkt wordt, zodat de cirkel zich herhaalt.

Realistisch of niet realistisch

Faalangst kan soms een realistische basis hebben. Zo kunnen veel negatieve ervaringen of mislukkingen de kans op faalangst vergroten. Ook kan in sommige situaties, zoals het optreden voor een groot publiek, veel op het spel staan: denk aan topsporters of bekende artiesten. Een concertpianist kan bang zijn om de partituur te vergeten, een toneelspeler om zijn rol te vergeten. Plankenkoorts kan gezien worden als een specifieke vorm van faalangst die vaak bij podiumkunstenaars zoals toneelspelers, cabaretiers of musici optreedt. Bij onrealistische faalangst is er sprake van een overmatig grote bezorgdheid of angst, die niet in verhouding staat tot de werkelijke kans op falen. Ook kan deze het gevolg zijn van een te hoog streefniveau, te strenge eisen aan zichzelf gesteld, te hooggespannen verwachtingen, of overschatting van de negatieve gevolgen van eventueel falen.

Faalangst lijkt misschien iets dat je overkomt.  Toch zijn er manier om de faalangst onder controle te krijgen. IdentiCo kan je hierbij helpen.

  

Deel |
.